آخرین اخبار : 

انقلابِ گرسنگان در مصر

غسان حمدان /

روز جمعه یازده نوامبر مصری‌ها علیه سیاست‌هاى اقتصادى كشورشان دست به راهپیمایى خواهند زد. از حدود دو ماه پیش گروه‌های مخالف برای این راهپیمایی برنامه‌ریزی گسترده‌ای انجام داده‌اند. دولت مصر اما مدعی است گردانندگان این راهپیمایی كه به نام «انقلاب گرسنگان» معروف شده، از اعضای حزب منحل شده اخوان‌المسلمین هستند و هدفی جز اشاعه‌ی نارآمی در كشور ندارند؛ برای همین مردم فریب آنها را نخواهد خورد.

باید دید ادعای دولت تا چه اندازه‌ای درست است. در صورتی كه مردم به خیابان‌ها بریزند، سومین انقلاب خود را ظرف 6 سال رقم خواهند زد. در سال 2011 مردم پس از سی سال حسنی مبارک را از اریكه‌ی قدرت به زیر كشیدند و دو سال پس از آن نیز رئیس جمهور منتخب محمد مرسی را به خاطر بی‌كفایتی‌اش در اداره‌ی كشور، خلع قدرت كردند كه ارتش وارد عمل شد و با انجام كودتایی قدرت را در دست گرفت. موسسه‌ی نظامی مصر با تاثیر بر افكار عمومی، سپهبد عبدالفتاح سیسی را كه توسط محمد مرسی به وزارت دفاع رسیده بود و در عین حال دست به كودتا زده بود، وارد صحنه سیاسی كرد. پس از برگزاری انتخاباتی با مشاركت حداقل مردم (حدود چهل و یک درصد)، سیسی كه از یاران قدیمی مبارک است، به قدرت رسید.

این بار وضع فرق می‌كند، نه تنها گروه‌های مخالف بلکه مردم عادی نیز از سیاست‌های اقتصادی رژیم سیسی ناراضی‌اند. فیسبوک و تویتر پر از مطالب انتقادی افراد مختلف جامعه و همچنین ریشخند به سخنان سیسی است. طرفداران رژیم نیز یكی پس از دیگری به صف معترضان پیوسته‌اند.

e03_0rtxxoym
روز 15 اكتبر یک جوان مصری اهل اسكندریه در برابر یكی از باشگاه‌های وابسته به ارتش اقدام به خودسوزی كرد. برخی وی را البوعزیزی مصر نامیده‌اند. دستگاه تبلیغاتی رژیم اما در واكنش آن را غیر مهم جلوه داده، مدعی است گروه اخوان درصدد بازپس‌گیری قدرت از دست رفته خود هستند.

برای این كه بدانیم در مصر چه می‌گذرد بد نیست نگاهی به سیاست‌های اخیر اقتصادی دولت بندازیم: از سیصد كارخانه حدود دویست كارخانه تعطیل شدند، یارانه‌ها متوقف شده و قیمت كالاها به ویژه مواد خوراكی به طور نامعقولی بالا رفته است. همچنین ارزش پوند مصری (جنیه) صد درصد پایین آمده است.

دولت مصر برای مواجه شدن با كمبود نقدینگی، طرح احداث كانال جدید منشعب از كانال سوئز را به سهام عمومی واگذار كرد. پس از آن سیسی از مردم خواست، هر روز صبح معادل یک پوند، پیامک تلفنی بفرستند؛ مردم با تمسخر از این امر استقبال كردند . سیسی در سخنرانی جدیدش خواستار واگذاری پول خرد تعاملات بانكی مردم شد و همچنین كوتاه آمدن از بخشی از حقوق كارمندان را مطرح كرد.

اما ضربه‌ی قوی كه به جان اقتصاد بیمار مصر وارد شد، ناتوانی دولت در برابر بالا رفتن نرخ دلار بود. تا اوایل امسال هر دلار حدود هشت پوند مصری بود، كه به دلیل مضاربه سوداگران و ترس از آینده تیره، به سیزده پوند رسید. دولت برای حل این مشكل، صرافی‌ها را بست و خرید و فروش ارزهای خارجی را به بانک تجارت دولتی محدود كرد. خرید ارز نیز با قید و شرط‌های فراوانی همراه شد. بسیاری از كارخانه‌داران قادر به خرید لوازم مورد نیاز خود نشدند. دیگر بخش‌های تولید از جمله بازار كتاب كه مصر به آن معروف است، در خرید كاغذ با مشكل مواجه شدند.

با افزایش قیمت‌ها ناشی از بالا رفتن نرخ دلار، باز هم دلار روند تصاعدی را طی كرد و به هیجده پوند در برابر یک دلار رسید. دولت مصر كه برای دریافت وام 12 میلیارد دلار ی به صندوق بین‌المللی پول پناه آورده بود، مجبور شد درخواست‌های این بانک را بپذیرد. یكی از این خواسته‌های تحمیلی، شناور كردن نرخ دلار بود. دولت مصر، نرخ جدید دلار را سیزده پوند اعلام كرد و به بانکها اجازه داد، آن را تا حدود ده درصد بالا ببرند. اما این اقدام دولت كافی نبود و بار دیگر ارزش دلار در بازار سیاه بالا رفت. (حدود 18 پوند)

web-egypt-6-reuters

هدف از این اقدام، محدود كردن واردات اعلام شد؛ پایین آمدن ارزش پوند مصری قرار بود به صادرات كمک كند. زیرا كالاهای مصری برای واردكنندگان خارجی ارزان خواهد بود. دولت از این راه حدود شش میلیارد دلار كسب درآمد كرد، اما این امر به معنی وارد آمدن فشار به بازار داخلی است.

دولت نظامی مصر همچنین برای كنترل بر بازار تولید، فشار را بر بخش خصوصی شدت بخشید و با خلق بحران شیر خشک، برنج، گوشت، روغن نباتی و شكر را نایاب كرد. ماموران دولتی با یورش به انبار شركتها از جمله شركت كارخانجات بیسكویت سازی، شكر موجود را مصادره كردند. چند نفر نیز به جرم داشتن سه كیلو شكر یا برنج به زندان افتادند؛ این افراد متهم به احتكار شدند. قصد دولت این بود كه فقط شركت غذایی وابسته به نیروهای مسلح، توزیع این مواد خوراكی را برعهده بگیرد.

بالا رفتن نرخ دلار به معنی بالا رفتن همه كالاهای دیگر از جمله طلا بود. بسیاری از جوانان مجبور شدند ازدواج خود را لغو كنند. بالا رفتن تعرفه‌های برق و مخابرات ضربه دیگری بود كه مردم باید متحمل آن شوند. روز پنجشنبه دولت در اقدامی جدید، قیمت مواد سوختی را بالا برد؛ همچنین تعرفه متروها نیز بالا رفت.. هم اكنون زمزمه بالا رفتن قیمت داروها نیز مطرح است.

به هر حال، اگر دولت نتواند خشم مردم را مهار كند، یا راهپیمایی معترضان را دست كم بگیرد دو راه حل بیشتر نخواهد داشت: یا حكومت فوق‌العاده نظامى را اعلام خواهد كرد، یا سرنگون خواهد شد!

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *